Gitar Nasýl çalýnýr
Notaların Harflerle Gösterilmesi
Özellikle akorların ya da genel olarak tüm notaların gösterilmesi için bazı
harfler de kullanılır. La notası temel bir sestir. Bir orkestra akordunu La
notasına göre yapar. Telefonu açtığınızda duyduğunuz düdük sesi (bazı durumlarda
çok küçük bir farkla olsa da) La notasıdır. Bu yüzden, notaları gösteren harfler
La notasından "A" harfiyle başlar ve sırayla gider. Yalnızca Almanca''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''da Si
notasını göstermek için "B" harfi yerine "H" harfi kullanılır.
La Si Do Re Mi Fa Sol
A B C D E F G
Sol ve Fa Anahtarları
Şimdi de, notaların fa anahtarında başlayıp sol anahtarında nasıl devam ettiğini
görelim. İki porte arasında hayali bir çizgi olduğunu düşünün. Bu çizgiye gelen
nota Do(C) notasıdır. Çok kalın ve çok ince notaları göstermek için portenin beş
çizgisi yetmez. Bunun için portenin altında ve üstünde ek çizgiler kullanılır.
Oktav dediğimiz olay ise, bir notadan başlayıp, ileri ya da geri, daha doğrusu,
aşağı ya da yukarı doğru, notaları sırayla sayarak geldiğimiz sekizinci nota -
ki bu ilk notanın tekrarıdır - ile ilk nota arasındaki uzaklıktır. Aşağıdaki
örnekte oktavlar Mi(E) notasından - Mi notasına olarak gösterilmiştir
Tam Ses - Yarım Ses
Notalar arasında belirli uzaklıklar vardır. Gitarda birbirinin peşisıra gelen
iki perde düşünün (3 ve 4.perdeler gibi). Bu iki perdedeki notalar arasındaki
uzaklık yarım sestir (1/2ses). Şimdi de 3 ve 5. perdelerde iki nota düşünün
(hangi telde olduğu önemli değil), bunlar arasındaki uzaklık ise bir tam sestir.
Şimdi de, notaları Do''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''dan başlayıp, sayma sayıları gibi, sırayla sayalım: Do -
Re - Mi - Fa - Sol - La - Si - Do........................ Mi -Fa ve Si - Do
notaları arası 1/2 sestir yani bu notalar birbirini takip eden perdelerdedir.
Diğer tüm notalar arasında ise tam ses aralıklar vardır. Peki, aralarında tam
ses (iki perde) uzaklık bulunan notaların arasındaki fazladan perdelere hangi
notalar gelmektedir. Buralara gelen notalar diğer notaların diyez ya da
bemolleri yani yarım ses inceltilmişleri ya da yarım ses
kalınlaştırılmışlarıdır. Bu işlemi yapmak için arıza işaretleri kullanılır.
Bunların bir listesini veriyoruz:
Diyez: Önüne konduğu notayı yarım ses inceltir.
Çift Diyez: Önüne konduğu notayı bir tam ses inceltir.
Bemol: Önüne konduğu notayı yarım ses kalınlaştırır.
Çift Bemol Önüne konduğu notayı bir tam ses kalınlaştırır.
Bekar (Natürel): Arıza almış notayı doğal haline çevirir.
Şimdi de, Do notasından başlayıp, sırayla tüm notaları - ki bunlar 12 adet
kromatik (birbirlerini yarım ses aralıkları ile takip eden) notadan ibarettir -
yazalım. Not: İncelme yönünde giderken notalar diyez, kalınlaşma yönünde
giderken ise bemol alır. Yani, sözünü ettiğimiz aradaki perdeye gelen nota ya
bir önceki notanın diyezi ya da bir sonraki notanın bemolü olarak adlandırılır.
Ya da gittiğimiz yöne bağlı olarak, bunun tam tersi olur: Do - Do diyez (ya da
Re bemol) - Re - Re diyez (ya da Mi bemol) - Mi - Fa - Fa diyez (ya da Sol
bemol) - Sol - Sol diyez (ya da La bemol) - La - La diyez (ya da Si bemol) - Si
- Do... Soldan sağa diyez yönü, sağdan sola ise bemol yönüdür. Örneğin, Do ile
Re arasındaki notayı, incelirken Do diyez, kalınlaşırken ise Re bemol olarak
düşünebilirsiniz. Neticede ikisi de aynı sestir. Daha önce söyledik ama yine
hatırlatalım: Mi - Fa ve Si - Do notaları arası yarım sestir yani bu notaların
arasında diyez ya da bemol başka bir nota bulunmaz (Türk müziği ve bazı dünya
müziklerinde daha küçük aralıklar vardır. Bunları ilgili derslerde
inceleyeceğiz).
Bir ölçü içinde bir nota ilk kez arıza aldığı yerden, aksi belirtilmediği
takdirde, ölçü sonuna kadar arıza almaya devam eder. Belirli bir yerde nota
doğal haline çevrilecekse bekar (natürel) işareti kullanılması gerekir. Sonra
tekrar arıza işaretiyle arızalı duruma getirilebilir.
Tablatür
Beş çizgili porte üzerinde yazılan notaları okumak, özellikle yeni başlayanlar
için, biraz zor olduğundan tablatür dediğimiz olay geliştirilmilştir. Tablatürde
altı çizgi bulunur. Bunlar gitarın tellerine karşı gelir. En alttaki çizgi kalın
Mi (E) telidir. Üste doğru teller sırasıyla La (A), Re (D), Sol (G), Si (B) ve
(ince) Mi (E)''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''dir.
Teller üzerinde gösterilen sayılar hangi tellerde hengi perdelere basılacağını
belirtir. Bu perdelere hangi parmaklarla basılacağı ise TAB''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''ın alt tarafındaki
sayılarla gösterilir. Pena vuruşları ise üst tarafta verilir.
Herkes biliyordur belki ama yine de hatırlatalım, bare tek bir parmakla iki ya
da daha fazla notaya basılacağı anlamına gelir. Basılan nota sayısına göre küçük
bare ya da büyük bare olarak adlandırılır.
Gitarın Akordu
Herşeyden önce telefondan, diyapazondan ya da bir akord düdüğünden La sesini
alıp gitarın 5 no''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''lu yani La telini doğru notaya akordlamamız gerekiyor.
5.Perdeden Akord
1) La telinde 5.perdeye basın, buradaki ses size alttaki boş telin olması
gereken sesi Re notasını verecektir,
2) Re telinde 5.perdeye basın ve buna göre alttaki boş Sol telini akordlayın,
3) Sol telinde 4.perdeye basın (3''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''lü aralığa geldik) ve buna göre alttaki boş Si
telini akordlayın,
4) Si telinde 5.perdeye basın (tekrar 4''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''lü aralık) ve buna göre alttaki boş Mi
telini akordlayın,
5) (Kalın) Mİ telini akordlamak için iki yolunuz var: 1) (İnce) Mi teline göre
(tabi oktav farkını gözeterek) ya da 2) (kalın) Mİ telinde 5.perdeye basıp
buradaki sesi alttaki boş La teline göre akordlamak,
6) Son olarak, tüm boş tellerin seslerini teker teker diğer tellerde dağişik
yerlerde basarak tüm sesleri karşılaştırmalı olarak kontrol edin
Perdeden Akord
1) Re telinde 7.perdeye basarak burada olması gereken La notasını üstteki boş La
teline göre (tabi oktav farkına dikkat ederek) akordlayın,
2) Sol telinde 7.perdeye basarak bu notayı üstteki boş Re teline göre
akordlayın,
3) Si telinde 8.perdeye basarak (3''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''lü aralığa geldik) üstteki boş Sol teline
göre akordlayın,
4) Mi telinde 7.perdeye basarak (tekrar 4''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''lü aralık) üstteki boş Si teline göre
akordlayın,
5) (Kalın) Mİ telini akord etmek için iki yolunuz var: 1) (İnce) Mi teline göre
iki oktav aşağıdan ya da 2) La telinde 7.perdeye basarak buna göre üstteki
(kalın) Mİ telini akordlamak,
6) Ve tabi son olarak, tüm boş tellerin seslerini teker teker diğer tellerde
değişik yerlerde basarak tüm sesleri karşılaştırmanız gerekiyor
Copyright © Program Indir - Programtr.oRg Tüm hakları saklıdır.
