Bildiginiz gibi ciddi kaynaklara gore Osmanli belgelerine , tarihi kayitlara
ve Evliya Celebi seyahatnamesine gore Yunus Emre''nin dogdugu yer ve
turbesi''nin oldugu yer Karaman''dir.
Yunus 1240 (veya 1241) yılında Karaman doğmuş 1320 (veya 1321) yılında yine
Karaman''da vefat etmiştir. Mezarı Yunus Emre (diğer adı Kirişçi Baba) caminin
içindedir. Cami Yunus''un ölümünden 29 yıl sonra Kirişçi Baba tarafından
yaptırılmıştır. Türbe camiden ayrı iken, sonradan aradaki kısmın üzeri
kapatılmış ve türbe, cami ile birleştirilmiştir.
Yunus, yaşadığı tarihten itibaren Anadolu insanının gönlünde taht kurmuş, bir
Allah dostudur. insanları sevmiş, hoşgörülü olmayı, kusurları bağışlayıcı olmayı
öğütlemiştir. Bu özelikleri nedeniyle Anadolu insanı Yunus Emre''yi sahiplenmiş,
O''nun mezarının kendi topraklarında bulunmasını arzulamıştır. Anadolu''nun 15
ayrı yerinde mezarının oluşu ve ilahilerinin dillerden düşmeyişi bu sevginin en
açık ifadesidir.
Yunus Emre''nin yaşadığı yer, her zaman tartışma konusu olmuştur ve tartışmalar
bugün de devam etmektedir. Yunus''a ait olduğu iddia edilen 15 ayrı mezar; 1-
Bursa - Emir Sultan yolu üzerinde, 2- Erzurum-Tuzcu köyünde,
3-Sandıklı-Çayköyde, 4-Afyonkarahisar-Düğerde, 5-Ünye''de, 6-Aksaray''da,
7-Sivasta, 8-Keçiborlu''da, 9-Uluborlu''da, 10-Kırşehir''de, 11-Tire''de,
12-Bolu''da, 13-Kula''da, 14-Eskişehir-Mihalıcçık-Sarıköy''de, 15- Karaman''da
bulunmaktadır. Bunlar arasında bilim adamlarınca tartışma, Karaman ve
Eskişehir''deki türbeler üzerine yoğunlaşmıştır. Diğer yerlerde bulunan
mezarların belgesel hiçbir dayanağı bulunmamaktadır.
Konu irdelendikçe, Yunus''un Karamanlı olduğu ve Karaman''da bulunan türbenin
O''na ait olduğu, hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkmaktadır.
Tartışmalar ve dayanak belgeleri çok kapsamlı olduğundan, burada tartışmaların
özeti ele alınmıştır.
Yunus''a ilk sahip çıkan il Eskişehir olmuştur. Mihalıççık ilçesine bağlı
Sarıköy''de demiryolu kenarında bulunan, son derece fakir, sade bir toprak ve
taş yığını olan bir mezarın Yunus Emre''ye ait olduğu iddia edilir. 1946 yılında
Yunus Emre''yi Sevenler Demeği''nin girişimiyle mezar açtırılır Mezarda bulunan
15 iskeletin içinden çıkan en koca kafalı iskelet "Bu bir Türkmen kafasıdır"
denilerek; Yunus''un iskeleti olduğu iddiasıyla başka yere nakledilir ve bir
anıt mezar yaptırılır. Eskişehir''in bir başka dayanağı Bektaşi
Velayetnameleridir. Birçoğu mekan ve zaman kaydından uzak, daha çok efsanelere
dayalı bu kayıtlar, bugün bilimsel birer belge olarak kabul edilmemektedir
Eskişehir''in üçüncü dayanağı. Kanuni Sultan Süleyman devrine ait ve Ankara
Kuyudatı Kadime Arşivinde bulunan (No: 580, Sayfa: 191) bir vakıf kaydıdır. Bu
belgede "Yunus Emir Bey" adlı bir zatın, Sarıköy''deki çiftliğini, yine o köyde
bulunan zaviyeye vakfettiği belirtilmektedir. Yunus Emir Bey denilen kişinin de
Yunus Emre olduğu iddia edilmekledir.
Bu üç dayanakta bilimsel ölçülere uymamaktadır.
1- Sarıköy''de sade, üzeri toprakla örtülü bir yer Yunus''un mezarı olamaz,
sadece Anadolu insanının değil, bütün insanlığın gönlünde taht kuran bir büyük
insanı, bir şeyhi, Anadolu insanı sahipsiz mezarlarda yatırmaz. Anadolu''nun en
ücra köselerinde dahi, bilginlere, şeyhlere, halkın sevgilisi olmuş kişilere
yaptırılan mezarlar, bu iddianın sayısız kanıtlarıdır.
2- Açılan bir mezarda çok sayıda iskelet çıkıyorsa, bu mezardakiler, ancak toplu
olarak öldürülmüş, katledilmiş kimseler olabilirler.
3- Açılan sade bir mezardan çıkan iskeletlere bakıp; en koca kafalısını seçmek,
"Bu kafa Türkmen kafasıdır" diyerek, bunun Yunus Emre''ye ait olduğunu iddia
etmek, bilimsellikle uzaktan yakından ilgili değildir.
4- Kanuni devrine ait belgelerde yer alan kişi "Yunus Emir Bey" adında biridir.
Yunus Emre''yle aynı kişi olduğunu kanıtlayan, en ufak bir dayanak
bulunmamaktadır.
5- O dönemde Eskişehir''in bağlı olduğu Ankara Salnamelerinde ne Yunus''a, ne
türbesi ve tekkesine ait, en ufak bir kayıt bulunmamaktadır. Oysa, aynı
dönemdeki Konya Salnamelerinde, Karaman''lı Yunus Emre''den defalarca
bahsedilmektedir.
Yunus Emre''yle ilgili bütün kaynak ve belgelerde, atalarının Horasan''dan
gelerek Karaman eyaleti topraklarına yerleştiği ve Yunus''un Karaman''da
yaşadığı açıkça belirtilmektedir.
Yavuz Sultan Selim döneminin 871 nolu Konya il yazıcı defterindeki belge
Başbakanlık Arşivindedir. Bu belgenin 235. sayfasında Yunus''un bağlı bulunduğu
aile reisi İsmail Hacı''nın, cemaati ile birlikte Horasan''dan Larende''ye
(Karaman) gelerek; burada yerleşip yurt edindiği yazılıdır. Bu belgede adı geçen
Hacı İsmail Köyü, Yunus Emrenin dedesi olan Hacı İsmail tarafından kurulmuş;
Karaman''a 29 Km. uzaklıktadır. Yine bu belgede Yunus Emre''nin, Karamanoğlu
İbrahim Bey''den YERCE adındaki yeri satın aldığı ve ölünce mülkününün
çocuklarına miras kaldığı belirtilmektedir.
Evliya Çelebi, Seyahatnamesinde Karaman''a gelişinden bahisle "Kirişçi Baba
Caminde Yunus Emre Hazretleri merkadi (mezarı) bulunmakladır. "Anın Türkice
tasavvufane ebyat-ı eş''arı, ilahiyatı meshur-i afak''tır." diyerek Yunus
Emre''nin türbesi, tekkesi ve zaviyesinden bahsetmektedir.
Daha önce açıklandığı şekilde, Yunus''un yaşadığı döneme ait Konya
Salnamelerinde, Karaman''lı Yunus Emre''den defalarca bahsedilmektedir.
Türbesiyle, tekkesiyle, zaviyesiyle, köyüyle, satın aldığı topraklarıyla,
atasıyla kısacası herşeyiyle Yunus Emre Karaman''lıdır ve bu topraklarda
yatmaktadır. O''nun çağlara seslenen, ışık tutan sevgi, hoşgörü ve barış dolu
mısraları, Karaman Ovasından dalga dalga bütün dünyaya yayılmaktadır.
Kaynaklar :
Osmanli il yazici defterleri
Evliya celebi seyahatnamesi
Cahit Oztelli / Yunus Emre
Gönderenin Adı : Hasan topbaş
inndir
